Το Κτήνος αρπάζει το μαστίγιο από τον αφέντη του
Και αυτό-μαστιγώνεται για να γίνει Αφέντης
Μη γνωρίζοντας ότι αυτό είναι μόνο μια φαντασίωση
Που παράγεται από έναν καινούριο κόμπο
Στο βούρδουλα του Αφέντη…
Franz Kafka
Παραστάσεις Μάιος 2026
Στις 21:00
Χώρος Τέχνης & Πολιτισμού
Δήμου Λεβαδέων
Δωδεκανήσου 5
-
9 Μαΐου Σάββατο
-
13 Μαΐου Τετάρτη
-
17 Μαΐου Κυριακή
-
20 Μαΐου Τετάρτη
-
23 Μαΐου Σάββατο
-
25 Μαΐου Δευτέρα
-
27 Μαΐου Τετάρτη
«Η προσωπικότητα του Franz Kafka, περισσότερο ίσως και από το ίδιο το έργο του, θα μας βασανίζει πάντα. Και είναι αυτό ακριβώς η κληρονομιά, που μας αφήνει» γράφει το 2001 ο Imre Kertész.
Ιδιοσυγκρασία εκ βάθρων αντιφατική, αφού συνιστά ένα κράμα γνωρισμάτων, τα οποία αφορμώνται από την αυστηρή ευστροφία του εμπόρου πατέρα του και την ονειροπόλα εκκεντρικότητα της μητέρας του.
Ο «ποιητής της αγωνίας», όπως τον ονόμασε η Gabriella Monticelli, με προγόνους αγρότες Εβραίους της υπαίθρου = Dorfjuden, γεννιέται το 1883 στην Πράγα και το οικογενειακό επώνυμο Kafka, που σημαίνει «κάργια», συνιστά μία επιλογή ως λύση ανάγκης, όταν στα τέλη του 18ου αιώνα οι Εβραίοι αναγκάζονται από τη νομοθεσία να εγκαταλείψουν τα εβραϊκά πατρώνυμά τους.
Συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πλέον σημαντικούς modern-ιστές λογοτέχνες του 20ου αιώνα και γράφει τα έργα του στη γερμανική γλώσσα.
Ο Franz Kafka γενικότερα, κι εφ’ όσον και ο ίδιος εργάστηκε ως κρατικός Υπάλληλος, παρατήρησε σοβαρά την ακούσια αρχικά και εκούσια εν συνεχεία, εφιαλτική ωστόσο πάντα εμπλοκή του Ατόμου στις μυλόπετρες της Εξουσίας, η οποία ως απρόσωπη & αδυσώπητη δύναμη αποστερεί τον Άνθρωπο από οποιαδήποτε μορφή έξαρσης, πνευματική-ψυχική-νοητική, καθιστώντας τον έρμαιο ενός γραφειοκρατικού παραλογισμού.
Η γραφειοκρατία αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί τον βασικό φορέα τεχνικής & διοικητικής οργάνωσης, «απαραίτητη» ως συγκολλητική ουσία μεταξύ των πολιτογραφημένων όντων στην επικράτεια κάθε μορφής διοικητικής οντότητας. Η «εξισορρόπηση» των επί μέρους συμφερόντων, η οποία συγκαταλέγεται στα καθήκοντα της γραφειοκρατίας, δεν είναι παρά μία προσχηματική υπόσχεση προς κατευνασμό των αρχικών αντιδράσεων, ώστε να τεθούν στην υπηρεσία σταθεροποίησης των σχέσεων κυριαρχίας, όποια κι αν είναι η μορφή της:
-
Φεουδαρχικός ολοκληρωτισμός
-
Αντιπροσωπευτική – Εκλόγιμη Μοναρχία
-
Κομμουνιστική δικτατορία
Στη Ρωμαϊκή και κατ’ επέκταση Βυζαντινή Αυτοκρατορία αρχίζει να οργανώνεταιπιο σφιχτά η γραφειοκρατία, η οποία εστιάζει στην καταγραφή των οφικίων, οργανικές θέσεις και επαγγέλματα δηλαδή, για να επεκταθεί με τον καιρό στη διεκπεραίωση γενικών κρατικών υποθέσεων.
Οι άνθρωποι συγχέουν το Κράτος, το οποίο κατ’ Όμηρον – Αισχύλο – Θουκυδίδη – Ηρόδοτο σημαίνει η Ισχύς και πάντα είναι αόρατο, αφού, όπως επισημαίνει ο Michel Foucault, «Η επιτήρηση πρέπει να μοιάζει μ’ ένα βλέμμα χωρίς πρόσωπο που μετατρέπει ολόκληρο το κοινωνικό σώμα σε πεδίο επόπτευσης», με τις κυβερνήσεις οργανωμένων διοικητικών οντοτήτων, οι οποίες προτάσσονται ως αναλώσιμες κι εφήμερες προτιμήσεις των πολιτογραφημένων.
Οι επαναστάσεις αστικού τύπου, και κυρίως η γαλλική επανάσταση, αναλαμβάνουν να θολώσουν ακόμη περισσότερο την ερμηνεία του όρου «Κράτος» προβάλλοντας ως «προοδευτική» τη μετάβαση από τη μη – «νομιμοποιημένη» υποτέλεια στην ισόνομη «νομιμοποιημένη» εξουσία. Από τούδε και στο εξής το οφίκιο, που πριν «εξυπηρετούσε τον ελαίω Θεού αυτοκράτορα», μετατρέπεται σε «κοινωνικό υπάλληλο», που διεκπεραιώνει την ισονομία λογοδοτώντας στην αιρετή κυβέρνηση.
Η ανάγκη διασφάλισης της διεκπεραίωσης αυτής με πρόσχημα τη «Διαφάνεια» συνιστά τον γεννήτορα της γραφειοκρατίας, κατά την οποία συστήνεται δομικά ένα υδροκεφαλισμός διαδικασιών, στα γρανάζια των οποίων χάνεται εν τέλει κάθε ψήγμα ελευθερίας και το μόνο που εξασφαλίζεται είναι στην ουσία η συντήρηση Κράτους, της ισχύος δηλαδή επί των πολιτογραφημένων.
Ο «κοινωνικός υπάλληλος» ανταλλάσσει την αξία της καθημερινής επιβίωσης & του συνταξιοδοτικού του με την αγαστή εφαρμογή του γραφειοκρατικού νομικισμού στο πλαίσιο της «οργανωσιακής του δεσμεύσεως», απαραίτητη προϋπόθεση της οποίας με μεγιστοποίηση της ανταποδοδτικότητας προς όφελος του Κρατικού Οργανισμού είναι η «καλή πολιτικότητα» ως υπακοή στους «κανόνες», οι οποίοι αποκρυσταλλώνονται:
-
κατά τη «δημοκρατική συνθήκη» στην «Αρχή του Νόμου», η οποία υποτίθεται ότι θεμελιώνει το Κράτος πάνω στην «καθολικότητα του Δικαίου = Recht»
-
κατά τα «απολυταρχικά καθεστώτα» στη «Βούληση του Κυβερνήτη», η οποία ως επιζήμια έπαρση υποβιβάζει το Rechstaat σε μία ψευδαίσθηση
-
κατά την «κομμουνιστική συνθήκη» στον «αδιαφοροποίητο Λαό», ο οποίος λειτουργεί ως «ιδεολογική εμπορία» του Rechstaat
Μία ενδελεχής και σοβαρή μελέτη ωστόσο φέρνει στο φως τη βαθιά εξάρτηση τόσο των «Δημοκρατιών» όσο και των «Δικτατοριών» από τον γραφειοκρατικό «νομικισμό» ως βασικό μέσο «νομιμοποίησης» των σχέσεων εξουσίας.
Αποδεικνύεται επομένως και η Δημοκρατία ως κατ’ ουσίαν και ανάγκη δύσμορφος σχεδιασμός δομημένης ενοποίησης όλων των de facto νομιμοποιημένων μέσων βίας σε ένα μοναδικό θεσμικό πλέγμα βασισμένο αμιγώς στη γραφειοκρατική τυπολατρεία και τις πελατειακές σχέσεις. Το Κράτος προχωρεί στη συντριβή της Ελευθερίας στο «όνομα της λαϊκής βούλησης» άλλωστε, «μία οργανωτική έννοια, η οποία διεξάγεται μέσα από θεσμούς, προκειμένου να αναδείξει τα πρωτεία της έναντι του Ατόμου», όπως εξηγεί ο Andrew Levin. Οι Ιδεολογίες έριξαν αρκετό νερό στο μύλο προς εδραίωση αυτής της παραχάραξης:
-
Ο Rousseau στο Κοινωνικό Συμβόλαιο διατείνεται ότι «το κράτος συγκροτείται όταν τα άτομα υπάγονται υπό την υπέρτατη διεύθυνση της γενικής βούλησης ως δυνατότητα μιας νομιμοποιημένης πολιτικής εξουσίας και εξαναγκασμού υποταγής»
-
Ο Kant κάνει λόγο για το «κράτος των σκοπών», το οποίο είναι αδύνατον να αντέξει για πολύ «δίχως μια υπολογίσιμη αλλά που να μην φαίνεται ως εξαναγκαστικά επιβαλλόμενη συμμόρφωση. Έτσι οι συμπεριφορές συντονίζονται εσωτερικά», διαδικασία την οποία αποκάλεσε «εναρμόνιση των ορθολογικών βουλήσεων». Η βία ενός δημόσιου καταναγκασμού λοιπόν παρουσιάζεται ως «διαχειριστική επιταγή»
-
Οι Marx & Engels φέρνουν στο προσκήνιο τη «διαχείριση των πραγμάτων», η οποία αντικαθιστά τη «διακυβέρνηση των ανθρώπων» και «ενδέχεται ακόμα να εξακολουθεί να απαιτεί τη χρήση βίας» προκειμένου να ξεπεράσει την «αδυναμία της ατομικής βούλησης»
Όλα τα πολιτειακά συστήματα αντιμετωπίζουν την Ατομική Βούληση ως «εμπόδιο» και την κατονομάζουν ως «αδυναμία». Της «συμμορφώσεως» επιλαμβάνεται ανάλογα με το κάθε πολιτειακό σχήμα κάποιος φορέας του Κράτους, επιτετραμμένος ως «αδιάσειστος» να υποτάξει τον κάθε πολιτογραφημένο ξεχωριστά και όλους μαζί στη βολική «γενική βούληση» ή «γενικό συμφέρον». Η «θεραπεία» τη σήμερον είναι στα χέρια των κάθε λογής Psy, οι οποίοι ξεπλένουν την Εξουσία από τα εγκλήματά της ενδύοντας τα Άτομα με «ψυχικές διαταραχές».
